جین ایر (جلد دوم) ـ عاشقانه های کلاسیک

شارلوت برونته در رمان «جین ایر»، که انگار بخش‌هایی از آن الهام‌گرفته از زندگیِ شخصی نویسنده است، از رنجِ زن بودن در دوران ویکتوریای انگلستان می‌گوید. این کتاب نخستین بار در سال ۱۸۴۷ در دو جلد منتشر شد و از آن سال تا امروز، نه تنها فیلم و سریال و نمایش از آن ساخته شده، بلکه سبب پاگیری ژانر ادبی عاشقانۀ ویکتوریایی شده است.
جین ایر و جایگاهش در تاریخ ادبیات انگلستان از چند منظر قابل بررسی است:
شخصیت‌پردازی: شارلوت برونته در تک‌تک شخصیت‌های این کتاب، از بهترین تا منفورترینِ آن‌ها، یک اصل را رعایت کرده: باورپذیر و انسانی بودن آن‌ها. داستان از نگاه زن جوانی روایت می‌شود که بسیار زیبا نیست و غایتِ خوشبختی را – بر خلاف دختران جوان آن دوران – در ازدواج نمی‌بیند، بلکه رشد و انتخاب‌گری و استقلال را می‌ستاید.
عشق و درگیری‌های فردی: جین ایر، قهرمان داستان، حاضر نیست همه‌چیز، از جمله اخلاقیات و استقلال شخصیتی‌اش، را فدای عشق کند. خواننده لحظه‌به‌لحظه با عمیق‌ترین احساسات او درگیر می‌شود و هر خنده و هر اشکی را از نو تجربه می‌کند. ادوارد روچستر هم نه شاهزاده‌ای سفیدپوش و اسب‌سوار است که آمده جین را نجات دهد، نه ضدقهرمانی دروغ‌پرداز است؛ او هم مثل همه انسانی است که ترس از دست دادن و تنهایی دارد.
تناقض‌های خانوادگی و دشواری‌های اجتماعی: جین خانواده‌ای نداشته، به پرورشگاه رفته و اقوام نزدیکش هم چندان دل‌گرم‌کننده و مهروَرز نبوده‌اند. او از سن پایین یاد گرفته که تنها باشد و از پسِ خودش بربیاید. از طرف دیگر، در آن سال‌های سخت قرن نوزدهم، زنان نه استقلال داشتند و جایگاه اجتماعی برگرفته از دستاوردهای شخصی. جین ایر اما تمام این موانع را تک‌وتنها پشت‌سر می‌گذارد.
در نهایت، جین ایر رمانی عاشقانه است، قبول، اما وجود مختلف حیات انسانی را مورد بررسی قرار می‌دهد و با یک پایان درخشان و غیرمنتظره، تمام انتظارها را برآورده می‌کند.